وپاره اى توهم كرده اند : كه مراد اينستكه بگويد ديدم با اينكه نديده ، ونديدم با اينكه ديده ، واين بمناسبت آنست كه رؤيت كار چشم است پس دروغ در جهت أو خائنه أعين است . وأوجه آنست كه خائنه را اسم فاعل از خيانت اعتبار كنيم واو صفت موصوف محذوف است ، مثل حركت وأشباه أو ، ومراد أعم از معنى أول وثاني باشد ( 1 ) واين معنى را اگر چه در جائى نديدم ولى به جهت ضيق وقت ، مجال مراجعه نبود ، وگمانم چنان است كه ذوق أدباء مقتضى تعين أو است . قوله عليه السلام ( يا من لا يغلطه الحاجات ) چون عادت بشر آنست كه بغلبه حكم سهو ونسيان اگر حوائج بسيار بر كسى وارد شود البتة تضاعف حاجات وترادف مطالب موجب غلط واشتباه شود ، ثناى بر خداى - به احاطه علم وعدم تطرق غفلت - كرد . قوله عليه السلام ( يا من لا يبرمه ) ابرام : افعال است ، وبرم : بمعنى ملال است يعنى ملول نمىكند أو را چنانچه در ترجمه گذشت .

--> ( 1 ) اين عبارت اقتباس از آية شريفه ( يعلم خائنة الأعين وما تخفى الصدور [ 19 التغابن 40 ] است وبقرينة ( ما تخفى الصدور ) مقصود خيانت هاى چشم است كه در پنهانى از ديده ها انجام مىگيرد ، واز اين مطلب اشكال بر مؤلف محترم معلوم مىشود ، چون فرموده مقصود مطلق كارهاى خائنانه چشم است ، جز اينكه بفرمايد مقصود مطلق خيانت هاى پنهانى ورمزى است كه نوعا كسى از أو اطلاع پيدا نمىكند .